blog-back Değerleme ve Nakit Akışı

26.07.2022

Değerleme, bir kişinin bir firmada pay sahibi olabilmek için gözden çıkarmaya hazır olduğu bedeli ifade eder.

Cevap açık görünse de, soru yine de sorulmaya değer: Biri niye bir firmada pay sahibi olmak için para harcasın ki?

En bariz iki sebep:

Para kazanmak.

Bu firmanının sahiplerine kar payları dağıttığı temettü yoluyla ya da şirketin hisselerini alış maliyetinizden daha yüksek bir fiyata satmanızla gerçekleşebilir.

Firmayı kontrol etmek. (Hisselerin çoğunluğuna sahip olmayı gerektirir.)

Bir firmayı kontrol ettiğinizde, onu pek çok şey için kullanabilirsiniz. Örneğin, birbirini tamamlayan iki işe sahipseniz, firmalarınızı toplamın parçalardan daha büyük değer teşkil edeceği bir biçimde birleştirebilirsiniz (Sinerji!). Ya da çoğunluk hisselerini, bir rakibinizi ekarte etmek için istiyor olabilirsiniz. Ya da firmanın iş modelinin bir hayranı; yönetime dahil olup kararlar vermek isteyen bir kimse olabilirsiniz: spor kulübü sahipleri gibi.

Tabi ki başka sebepleriniz de olabilir, örneğin değer verdiğiniz biri firmayı işletiyorsa kendisine destek olmak isteyebilirsiniz, ya da firmanın dünya üzerinde bırakacağı olumlu etkiye inanıyorsunuzdur. Ancak birinin kayda değer bir miktar yatırmayı göze alması için bu nedenlerin de tipik olarak yukarıda listelediğimiz iki motivasyonla birleşmesi gerekir.

Yatırımcıların iş üzerinde kontrol sahibi olmakla ilgilenmeyip sadece iyi bir getiri elde etmeye odaklandıkları durumlarda ne kadar yatırım yapacaklarına nasıl karar verdiklerini anlayabilmek adına gerçek bir firmanın bütün komplike nüanslarını eleyip firmaları basit kara kutular olarak düşünmek yararlı olacaktır.

Kara Kutu Metaforu

Bir firmayı, dışarıya nakit fırlatan kara bir kutu olarak düşünün. Spesifik bir kara kutunun son iki yıldır her ay 5000 USD bastığını düşünün. Tam olarak banka hesabınıza bağlanıp her ay başı 5000 USD yatırdığını hayal edin.

Bu kutuya sahip olmak için ne kadar öderdiniz?

Bir sayı beyan edebilmek için, birkaç sorunun cevabını bilmek isteyebilirsiniz:

Kutunun her ay 5000 USD basmaya devam etme ihtimali ne?

Kutu ne kadardır para basıyor?

Her ay 5000 USD basarak mı işe başladı? Yoksa kademe kademe büyüyerek mi bu noktaya geldi?